Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti't-Türk




  SUNUŞ


  İlk sözlük bilimcimiz…
  İlk dil bilginimiz…
  İlk sözlüğümüz Dîvânu Lugâti’t-Türk, ilk dil bilgisi kitabımız Kitabü Cevahiri’n-Nahv fi Lûgati’t-Türk’ün yazarı…
  Bütün Türk illerini dolaşıp, Türk toplulukları arasında yaşayarak onların söz varlığını, sözlü edebiyat ürünlerini yazıya geçirmekle bin yıl öncesinden binlerce yıl sonrasına ulaşmasını sağlayan ilk derlemecimiz…
  Hakaniye lehçesi ile Uygur, Oğuz, Kıpçak, Türkmen, Kırgız, Çiğil, Yağma, Argu ve diğer Türk soylu halkların lehçelerini Türk adı altında toplayarak eserine Dîvânu Lugâti’t-Türk, yani Türk Lehçelerinin Sözlüğü adını veren ilk Türklük bilimcimiz (Türkoloğumuz)…
  On birinci yüzyıl Türk dünyasının yorulma nedir bilmeyen araştırıcısı…
  Türklerin yaşadığı ülkeleri, kentleri, kasabaları, köyleri tanıtan, bu yerleşim birimleri hakkında bilgiler veren ve çizdiği haritayla ilk Türk coğrafyacısı unvanını da kazanan bilgin…
  Türklüğü ile övünen, ana dilini hakkını vererek en güzel bir biçimde konuşan, en iyi eğitimi görmüş, soyca en köklü kişi…
  Doğu Karahanlı devletinin hakanı Muhammed Buğra Han’ın torunu, veliaht Hüseyin Çağrı Tigin’in oğlu… Karahanlı hanedanının şehzadesi…
  Kâşgarlı Mahmud…
  Ve…
  Yaklaşık yirmi yılda topladığı malzemeyi, iki yıl üzerinde çalışarak kaleme aldığı Dîvânu Lugâti’t-Türk
  Türk dilinin ilk sözlüğü…
  Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı…
  Bin yıl öncesi Türkçesinin ilk veri tabanı, ilk derlemi…
  Türk yazı dillerinin, Türk lehçelerinin tarihsel köklerini ve yaşadığı gelişmeleri ortaya koyan bir kaynaktır Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  On birinci yüzyıl Türkçesinin ses bilgisi ve biçim bilgisi özellikleriyle ilgili bilgileri, söz varlığının gücünü, inceliklerini yirmi birinci yüzyıla ulaştıran bir bilgi hazinesidir Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  Kâşgarlı Mahmud’un 1072 yılında yazmaya başlayıp 1074 yılında tamamladığı Türk dilinin anıtsal eseri Dîvânu Lugâti’t-Türk, yalnızca bir dil bilgisi kitabı, yalnızca bir sözlük değildir. Tarihin en eski dönemlerine kadar uzanan kültür değerlerimizin köklerini ortaya koyan…
  Yaklaşık bin yıl öncesinin Türkistan’ında, Kıpçak bozkırlarında, Karahanlı devletinde, Uygur kağanlığında, Oğuz obalarında kısacası on birinci yüzyılın Türk dünyasında yaşayan Türk topluluklarının dilleri, gelenekleri, inanışları, yaşayışları konusunda bilgiler veren…
  Sözcükleri tanımlarken Türk sözlü edebiyatının seçkin örnekleriyle anlatımını renklendiren, atasözlerimizin en eski biçimleriyle söz varlığımızın gücünü ortaya koyan eşsiz bir başvuru kaynağıdır Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  Türkçenin hafızasıdır…
  Türklerin ulusal takviminin tarihçesinden türlü hastalıkların tedavisinde kullandıkları ilaçlara, Oğuz damgalarından Türk dokuma ve el sanatlarına, at yetiştiriciliğinden tarıma, Türk hukuk düzeninden devlet yönetimine kadar yüzlerce konuda bilgi içeren ilk Türk ansiklopedisidir Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  Türklerin yaşadığı coğrafyaları tanıtan; şehirleriyle ve yerleşim birimleriyle, dağları, ovaları, gölleri ve ırmaklarıyla Türk coğrafyasını gözler önüne seren, bugünkü bilgilerimize göre bir Türkün çizdiği ilk dünya haritasını bizlere ulaştıran ilk Türk atlasıdır Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  Türk ulusunun, Türk dilinin yüceliğini anlatan… Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu göstermek ve Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla kaleme alınan ilk Türkçe dil öğretim kitabıdır Dîvânu Lugâti’t-Türk.
  Pek çok özelliğiyle Türk kültüründe ilklerin kitabıdır Dîvânu Lugâti’t-Türk…
  Türk’ün dilidir, edebiyatıdır, kültürüdür, tarihidir, coğrafyasıdır…
  
Kısacası, Dîvânu Lugâti’t-Türk, Türk’ün kendisidir…
  İşte bu büyük eseri Türk ulusuna ve Türk kültürüne kazandıran Kâşgarlı Mahmud, 2008 yılında bin yaşına ulaştı...
  Bininci doğum yıl dönümünü kutlarken bu büyük insanı ve eserini; her yaştan, her meslekten insana tanıtmak amacıyla bu ağ sayfasını oluşturduk. Bu ağ sayfasındaki bilgileri Binyıl Önce Binyıl Sonra Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti’-Türk adlı kitabımızdan alınmıştır. Daha ayrıntılı bilgi için kitabımızdan elde edilebilir.
  Bininci doğum yılında Kâşgarlı Mahmud’u saygıyla anıyoruz…
  Ulusumuz, Kâşgarlı Mahmud ve anıtsal eseri Dîvânu Lugâti’t-Türk’ü tanıdıkça, dilimizin ve kültürümüzün gücünü, zenginliğini bir kere daha kavrayacaktır.

Şükrü Halûk Akalın

 



  Sunuş

  Kâşgarlı Mahmud

  Kâşgarlı Mahmud'un Türbesi

  Dîvânu Lugâti’t-Türk

  Söz Varlığından Kültür Dünyamıza

  Bulunuş Öyküsünden Yayımlanışına Dîvânu Lugâti’t-Türk

  Süreli Yayınlar Veri Tabanında Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti’t-Türk

  VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı'ndaki Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti’t-Türk'le İlgili Bildiriler

  Kâşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti’t-Türk Kaynakçası

  Dîvânu Lugâti’t-Türk Sözlük Veri Tabanı